Şehitlik kavramı vatanı, milleti, dini, devleti ve bayrağı gibi kutsal değerleri korumak için canını feda eden kimseler için kullanılan önemli bir makam olmaktadır. Tarih boyunca Türk toplumunda en yüksek rütbelerden birisi olarak görülen bu makam, İslamiyet’le birlikte adeta zirve yapmış bulunmaktadır. Her Türk evladının en yüksek hedeflerinden birisi olmakla beraber bu makama erişenlere ise büyük bir saygı ve minnet duyulmaktadır. Bu makama ulaşanların dünyada geride bıraktığı ailesi ve yakınlarına ise devlet tarafından çeşitli haklar tanınmaktadır. Bu hakları şehitlerin hakları nelerdir sorusu ile birlikte detaylıca cevaplamaya çalışalım. Şehit gazi tazminatları hakkında detaylı bilgi almak için web sitemizde yer alan telefon numaraları ve whatsapp hattı üzerinden uzman avukatlarımıza ulaşabilirsiniz. Ayrıca “Asker Şehitleri Tazminat” başlıklı makalemizi de inceleyebilirsiniz.
2230 Sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması
2230 Sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu ve 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu gibi kanunlar ile ülkemizdeki şehitlerin statüsü ve yakınları ile ilgili yasal hakları düzenlenmiş bulunmaktadır. İlgili kanunlarda yer alan tanımlar, haklar ve statüler ile ilgili olarak her şey açıkça belirtilmiş olup hak sahiplerine ilgili hakları teslim edilmektedir. Özellikle terör olayları, iç ve dış güvenlik operasyonları, çatışmalar, savaşlar gibi durumlarda hayatını kaybeden kamu güvenliği görevlileri (asker, polis vs.) ve sivil görevliler belirli kriterler çerçevesinde şehit sayılmakta olup bu kişilerin geride kalan ailesine ve yakınlarına birtakım haklar tanınmaktadır. Resmi görevlilerin yanı sıra bu tip olaylarda yaşamını yitiren sivil vatandaşlarımız da şehit olarak kabul edilmekte olup ilgili haklardan belirli çerçevede yararlanabilmektedir. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, İç İşleri Bakanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı gibi üst düzey devlet kurumları şehitlik statüsü ve hakları ile ilgili olarak ülkemizdeki karar verici mekanizmalar olmaktadır. Şehitlerin hakları nelerdir sorusuna bu kurumlar tarafından verilen hizmetlere bakarak cevap bulabiliriz. Anayasamızın 61. Maddesine baktığımızda devletimizin harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleriyle malul ve gazileri koruyup toplumda kendilerine yaraşır bir hayat seviyesi vermekle yükümlüğü olduğunu görmekteyiz. Bu noktadan hareketle çıkarılan yasalar ve yönetmelikler kapsamında şehitlerimize;
• Nakdi Tazminat,
• Aylık Bağlanması,
• Sosyal Güvenlik Yardımları,
• Eğitim Destekleri,
• Ücretsiz Sağlık Hizmetleri,
• Kamuda İstihdam Önceliği,
• Çeşitli Sosyal Yardımlar verildiğini görmekteyiz.
İlgili kanunlar kapsamında şehitlerimizin şehitlik statüsüne neden olan olay, şehidimizin o andaki görevi, rütbesi, unvanı, çalıştığı gün sayısı durumlar kendisine verilecek nakdi tazminat ve aylık bağlanması gibi maddi destekleri ve miktarını doğrudan etkilemektedir. Her yıl belirli dönemlerde düzenli olarak devlet bütçesine, enflasyon oranlarına ve Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen diğer mali etkenlere bağlı olarak güncellenerek hak sahiplerine ödenmeye devam etmektedir. Aylık maaş miktarı belirlenirken;
• Şehidin dul eşine %50 oranında maaş bağlanır. Eğer eş çalışmıyorsa bu oran %75’e kadar çıkarılabilmektedir.
• Şehidin çocukları için %25 oranında maaş bağlanır.
• Şehidin evli ve çocuklu olmaması, bekâr olması gibi durumlarda anne ve babası için %50 oranında maaş bağlanır.
• Yukarıda bahsi geçen durumlar söz konusu değilse ve muhtaçlık durumunda kardeşleri varsa belirli kriterler çerçevesinde onlar için aylık bağlanması söz konusu olmaktadır.
Aylık bağlanmasının haricinde şehitlik nedeniyle nakdi tazminat ödemesi de yapılmaktadır. 2330 Sayılı Kanun’a Göre ödenen bu miktar çeşitli kriterlere göre belirlenerek şehidin ailesine tek sefere mahsus olmak üzere toplu olarak ödenmektedir. Şehit çocuklarına ve yakınlarına çeşitli eğitim destekleri ile okul yaşantılarına destek olmak amacıyla burs ve eğitim yardımları sağlanmaktadır. Devlet hastanelerinde tamamen ücretsiz olmak üzere özel hastanelerde belirli indirimlerle sağlık hizmetlerinden faydalanmaları sağlanmaktadır. Aynı zamanda toplumsal yaşantılarına yeniden uyum sağlayarak devam edebilmeleri adına şehit yakınları için rehabilitasyon ve psikolojik destek hizmetleri sunulmaktadır. Tıpkı eğitim konusunda olduğu gibi şehit yakınlarına kamuda belirli kontenjanlarda iş imkânları sağlanmaktadır. Eğer isterlerse şehit yakınlarına belirli ölçülerde olmak üzere askerlikten muafiyet sağlanabilmektedir. Vergi muafiyeti, barınma ve kira yardımları, ücretsiz ve indirimli toplu taşıma imkânları, bayram gibi özel günlerde çeşitli hediyeler ve nakdi yardımlar gibi daha pek çok haklar ve destekler şehit yakınlarına sağlanmaktadır. Tüm bu haklar, yardımlar ve destekler başta devlet eliyle olmak üzere devlet destekli çeşitli sivil toplum kuruluşları aracılığıyla yürütülmektedir. Şehitlerin hakları nelerdir sorusuna tüm detaylarıyla yukarıda yer aldığı gibi cevap verebiliriz. Detaylı bilgi sahibi olmak için web sitemizin iletişim bölümü üzerinden hukuk büromuza ulaşabilirsiniz.
paylaş
twittle
paylaş
paylaş
